De schade die klimaatverandering kan veroorzaken is aanzienlijk. Maar blijft enigszins binnen de perken als we de temperatuursstijging onder de 2°C kunnen houden. Om binnen die relatief ‘veilige’ marge van twee graden temperatuursstijging te blijven, is deze eeuw een energierevolutie noodzakelijk. Wereldwijd moet de uitstoot van CO2 met meer dan 50 procent omlaag. Om ontwikkelingslanden nog wat ruimte voor groei te geven, moet de uitstoot in westerse landen deze eeuw met 70 tot 80 procent omlaag. Met de volgende concrete maatregelen is de oplossing van het klimaatprobleem haalbaar en betaalbaar.
![]() |
Hybride auto’s rijden op elektriciteit en brandstof. Ze zijn veel beter voor het klimaat en de luchtkwaliteit. |
Nederland kan zijn energieverbruik in vijftien jaar flink terugdringen door verbetering van de energie-efficiëntie. Zonder dat we op luxe of comfort hoeven inleveren. Volgens wetenschappers zijn besparingen van twee procent per jaar gedurende langere tijd goed haalbaar. In vijftien jaar besparen we dan 26 procent. Het elektriciteitsverbruik in huishoudens kan verminderen door de aanschaf van energiezuinige apparaten. Er zijn auto’s die al 1 op 23 rijden. Een benzineverbruik van 1 op 50 lijkt op termijn haalbaar. Ook met de isolatie van huizen en kantoren kan ook enorm veel energie bespaard worden. Volgens onderzoeksinstituut Ecofys is een besparing mogelijk van 35 procent in 2020. Ook in de landbouw zijn veel mogelijkheden voor besparing. De zogeheten Gesloten Kas levert bijvoorbeeld een besparing van 30 procent op het gebruik van gas. Er wordt zelfs een ‘energieleverende kas’ ontwikkeld, die de warmte van de zon kan opslaan voor verwarming van de kas en woonhuizen in de winter. Om de industrie te stimuleren is er sinds januari 2005 handel in CO2. Bedrijven die teveel CO2 uitstoten moet rechten inkopen of energiebesparende maatregelen treffen. Wie zuinig produceert kan zijn rechten verkopen. Door minder CO2 beschikbaar te stellen stijgt de prijs van de CO2 en worden energiebesparende maatregelen aantrekkelijker.
![]() |
| Windmolenpark op zee (foto Stichting de Noordzee) |
Het gebruik van duurzame energiebronnen zorgt ervoor dat er bij energieopwekking geen extra CO2 in de atmosfeer terechtkomt. In Nederland kan windenergie een belangrijke bijdrage leveren. Op het vaste land kunnen windmolens geplaatst worden met een vermogen van 1.500 megawatt. Op de Noordzee is meer dan genoeg ruimte voor windmolenparken die in 2020 een vermogen toevoegen 6.000 megawatt. Samen kunnen zulke windparken zo’n 20 procent van de Nederlandse stroom leveren. De windmolens kunnen worden geplaatst op zorgvuldig gekozen locaties, die niet in trekvogelroutes staan en het uitzicht zo min mogelijk storen.
Zonne-energie is nu nog relatief duur. Toch is de prijs van zonnepanelen de afgelopen jaren spectaculair gedaald en zal mede door stijgende prijzen van olie en gas op termijn concurrerend worden. Voor de toekomst biedt zonne-energie grote mogelijkheden. Kijk voor meer specifieke informatie op: www.hollandsolar.nl
Verkeer en vervoer zijn verantwoordelijk voor de sterkste groei van de uitstoot van het broeikasgas CO2. Naast zuinigere auto’s bieden ook klimaatvriendelijke brandstoffen uitkomst. Deze zogeheten biobrandstoffen worden gemaakt van hout of landbouwgewassen. Deze nemen bij hun groei CO2 op uit de atmosfeer. Bij verbranding komt deze CO2 vrij, die weer opgenomen kan worden door nieuwe bomen. En zo is de kring weer rond. Van duurzaam geproduceerd hout, snoeihout, landbouwgewassen en restproducten uit de landbouw kan alcohol en biodiesel gemaakt worden. Ook kunnen hiermee elektriciteitscentrales gestookt worden. Verbranding van waterstof is een schoon proces als ook het opwekken van waterstof op duurzame wijze gebeurt. Kijk voor meer informatie en het standpunt van Natuur en Milieu op www.snm.nl/docs/standpunt.pdf
Het is een illusie te denken dat fossiele brandstoffen nu al volledig kunnen worden uitgebannen. Energiebesparing, zon, wind en biomassa zijn op korte termijn niet voldoende om de vraag naar energie op te vangen. Fossiele brandstoffen zijn voorlopig nodig. CO2 die vrijkomt bij de verbranding van kolen, gas en olie kan nuttig gebruikt worden in kassen of worden opgeslagen in lege aardgasvelden.